Luke - లూకా సువార్త 2

1. ఆ దినములలో సర్వలోకమునకు ప్రజాసంఖ్య వ్రాయవలెనని కైసరు ఔగుస్తువలన ఆజ్ఞ ఆయెను.

1. It was about that same time that Augustus Caesar sent out an order to all people in the countries that were under Roman rule. The order said that everyone's name must be put on a list.

2. ఇది కురేనియు సిరియదేశమునకు అధిపతియై యున్న ప్పుడు జరిగిన మొదటి ప్రజాసంఖ్య.

2. This was the first counting of all the people while Quirinius was governor of Syria.

3. అందరును ఆ సంఖ్యలో వ్రాయబడుటకు తమతమ పట్టణములకు వెళ్లిరి.

3. Everyone traveled to their own hometowns to have their name put on the list.

4. యోసేపు దావీదు వంశములోను గోత్రములోను పుట్టినవాడు గనుక, తనకు భార్యగా ప్రధానము చేయబడి గర్భ వతియై యుండిన మరియతోకూడ ఆ సంఖ్యలో వ్రాయ బడుటకు

4. So Joseph left Nazareth, a town in Galilee, and went to the town of Bethlehem in Judea. It was known as the town of David. Joseph went there because he was from the family of David.

5. గలిలయలోని నజరేతునుండి యూదయలోని బేత్లెహేమనబడిన దావీదు ఊరికి వెళ్లెను.

5. Joseph registered with Mary because she was engaged to marry him. (She was now pregnant.)

6. వారక్కడ ఉన్నప్పుడు ఆమె ప్రసవదినములు నిండెను గనుక

6. While Joseph and Mary were in Bethlehem, the time came for her to have the baby.

7. తన తొలిచూలు కుమారుని కని, పొత్తిగుడ్డలతో చుట్టి, సత్రములో వారికి స్థలము లేనందున ఆయనను పశువుల తొట్టిలో పరుండబెట్టెను.

7. She gave birth to her first son. She wrapped him up well and laid him in a box where cattle are fed. She put him there because the guest room was full.

8. ఆ దేశములో కొందరు గొఱ్ఱెల కాపరులు పొలములో ఉండి రాత్రివేళ తమ మందను కాచుకొను చుండగా

8. That night, some shepherds were out in the fields near Bethlehem watching their sheep.

9. ప్రభువు దూత వారియొద్దకు వచ్చి నిలిచెను; ప్రభువు మహిమ వారిచుట్టు ప్రకాశించినందున, వారు మిక్కిలి భయపడిరి.

9. An angel of the Lord appeared to them, and the glory of the Lord was shining around them. The shepherds were very afraid.

10. అయితే ఆ దూతభయ పడకుడి; ఇదిగో ప్రజలందరికిని కలుగబోవు మహా సంతోషకరమైన సువర్తమానము నేను మీకు తెలియజేయు చున్నాను;

10. The angel said to them, "Don't be afraid. I have some very good news for you�news that will make everyone happy.

11. దావీదు పట్టణమందు నేడు రక్షకుడు మీ కొరకు పుట్టి యున్నాడు, ఈయన ప్రభువైన క్రీస్తు

11. Today your Savior was born in David's town. He is Christ, the Lord.

12. దానికిదే మీకానవాలు; ఒక శిశువు పొత్తిగుడ్డలతో చుట్ట బడి యొక తొట్టిలో పండుకొనియుండుట మీరు చూచెద రని వారితో చెప్పెను.

12. This is how you will know him: You will find a baby wrapped in pieces of cloth and lying in a feeding box."

13. వెంటనే పరలోక సైన్యసమూహము ఆ దూతతో కూడనుండి

13. Then a huge army of angels from heaven joined the first angel, and they were all praising God, saying,

14. సర్వోన్నతమైన స్థలములలో దేవునికి మహిమయు ఆయన కిష్టులైన మనుష్యులకు భూమిమీద సమాధానమును కలుగునుగాక అని దేవుని స్తోత్రము చేయుచుండెను.

14. "Praise God in heaven, and on earth let there be peace to the people who please him."

15. ఆ దూతలు తమయొద్దనుండి పరలోకమునకు వెళ్లిన తరువాత ఆ గొఱ్ఱెల కాపరులుజరిగిన యీ కార్యమును ప్రభువు మనకు తెలియజేయించి యున్నాడు; మనము బేత్లెహేమువరకు వెళ్లి చూతము రండని యొకనితో నొకడు చెప్పుకొని

15. The angels left the shepherds and went back to heaven. The shepherds said to each other, "What a great event this is that the Lord has told us about. Let's go to Bethlehem and see it."

16. త్వరగా వెళ్లి, మరియను యోసేపును తొట్టిలో పండుకొనియున్న శిశువును చూచిరి.

16. So they went running and found Mary and Joseph. And there was the baby, lying in the feeding box.

17. వారు చూచి, యీ శిశువునుగూర్చి తమతో చెప్పబడిన మాటలు ప్రచురము చేసిరి.

17. When they saw the baby, they told what the angels said about this child.

18. గొఱ్ఱెల కాపరులు తమతో చెప్పిన సంగతులనుగూర్చి విన్న వారందరు మిక్కిలి ఆశ్చర్యపడిరి.

18. Everyone was surprised when they heard what the shepherds told them.

19. అయితే మరియ ఆ మాటలన్నియు తన హృదయములో తలపోసికొనుచు భద్రము చేసికొనెను.

19. Mary continued to think about these things, trying to understand them.

20. అంతట ఆ గొఱ్ఱెల కాపరులు తమతో చెప్పబడినట్టుగా తాము విన్నవాటిని కన్నవాటినన్నిటినిగూర్చి దేవుని మహిమ పరచుచు స్తోత్రముచేయుచు తిరిగి వెళ్లిరి.

20. The shepherds went back to their sheep, praising God and thanking him for everything they had seen and heard. It was just as the angel had told them.

21. ఆ శిశువునకు సున్నతి చేయవలసిన యెనిమిదవ దినము వచ్చినప్పుడు, గర్భమందాయన పడకము నుపు దేవదూతచేత పెట్టబడిన యేసు2 అను పేరు వారు ఆయనకు పెట్టిరి.
ఆదికాండము 17:12, లేవీయకాండము 12:3

21. When the baby was eight days old, he was circumcised, and he was named Jesus. This name was given by the angel before the baby began to grow inside Mary.

22. మోషే ధర్మశాస్త్రముచొప్పున వారు తమ్మును శుద్ధి చేసికొను దినములు గడచినప్పుడు
లేవీయకాండము 12:6

22. The time came for Mary and Joseph to do the things the Law of Moses taught about being made pure. They brought Jesus to Jerusalem so that they could present him to the Lord.

23. ప్రతి తొలిచూలు మగపిల్ల ప్రభువుకు ప్రతిష్ఠ చేయబడవలెను అని ప్రభువు ధర్మశాస్త్రమందు వ్రాయబడినట్టు ఆయ నను ప్రభువుకు ప్రతిష్ఠించుటకును,
నిర్గామకాండము 13:2, నిర్గామకాండము 13:12, నిర్గామకాండము 13:15

23. It is written in the law of the Lord: "When a mother's first baby is a boy, he shall be called 'special for the Lord.'"

24. ప్రభువు ధర్మశాస్త్ర మందు చెప్పబడినట్టు గువ్వల జతనైనను రెండు పావురపు పిల్లలనైనను బలిగా సమర్పించుటకును, వారు ఆయనను యెరూషలేమునకు తీసికొనిపోయిరి.
లేవీయకాండము 5:11, లేవీయకాండము 12:8

24. The law of the Lord also says that people must give a sacrifice: "You must sacrifice two doves or two young pigeons." So Joseph and Mary went to Jerusalem to do this.

25. యెరూషలేము నందు సుమెయోనను ఒక మనుష్యుడుండెను. అతడు నీతి మంతుడును భక్తిపరుడునైయుండి, ఇశ్రాయేలుయొక్క ఆదరణకొరకు కనిపెట్టువాడు; పరిశుద్ధాత్మ అతనిమీద ఉండెను.
యెషయా 40:1, యెషయా 49:13

25. A man named Simeon lived in Jerusalem. He was a good man who was devoted to God. He was waiting for the time when God would come to help Israel. The Holy Spirit was with him.

26. అతడు ప్రభువుయొక్క క్రీస్తును చూడక మునుపు మరణము పొందడని అతనికి పరిశుద్ధాత్మచేత బయలు పరచబడి యుండెను; ఆత్మవశుడై అతడు దేవాలయము లోనికి వచ్చెను.

26. The Holy Spirit told him that he would not die before he saw the Christ from the Lord.

27. అంతట ధర్మశాస్త్రపద్ధతి చొప్పున ఆయన విషయమై జరిగించుటకు తలి దండ్రులు శిశువైన యేసును దేవాలయములోనికి తీసికొనివచ్చినప్పుడు

27. The Spirit led Simeon to the Temple. So he was there when Mary and Joseph brought the baby Jesus to do what the Jewish law said they must do.

28. అతడు తన చేతులలో ఆయనను ఎత్తికొని దేవుని స్తుతించుచు ఇట్లనెను

28. Simeon took the baby in his arms and thanked God:

29. నాథా, యిప్పుడు నీ మాటచొప్పున సమాధాన ముతో నీ దాసుని పోనిచ్చుచున్నావు;

29. "Now, Lord, you can let me, your servant, die in peace as you said.

30. అన్యజనులకు నిన్ను బయలుపరచుటకు వెలుగుగాను నీ ప్రజలైన ఇశ్రాయేలుకు మహిమగాను
యెషయా 40:5, యెషయా 52:10

30. I have seen with my own eyes how you will save your people.

31. నీవు సకల ప్రజలయెదుట సిద్ధపరచిన
యెషయా 40:5, యెషయా 52:10

31. Now all people can see your plan.

32. నీ రక్షణ నేనుకన్నులార చూచితిని.
యెషయా 25:7, యెషయా 42:6, యెషయా 46:13, యెషయా 49:6

32. He is a light to show your way to the other nations. And he will bring honor to your people Israel."

33. యోసేపును ఆయన తల్లియు ఆయననుగూర్చి చెప్ప బడిన మాటలను విని ఆశ్చర్యపడిరి.

33. Jesus' father and mother were amazed at what Simeon said about him.

34. సుమెయోను వారిని దీవించిఇదిగో అనేక హృదయాలోచనలు బయలు పడునట్లు, ఇశ్రాయేలులో అనేకులు పడుటకును తిరిగి లేచుటకును వివాదాస్పదమైన గురుతుగా ఈయన నియ మింపబడియున్నాడు;
యెషయా 8:14-15

34. Then Simeon blessed them and said to Mary, "Many Jews will fall and many will rise because of this boy. He will be a sign from God that some will not accept.

35. మరియు నీ హృదయములోనికి ఒక ఖడ్గము దూసికొనిపోవునని ఆయన తల్లియైన మరి యతో చెప్పెను.

35. So the secret thoughts of many will be made known. And the things that happen will be painful for you�like a sword cutting through your heart."

36. మరియు ఆషేరు గోత్రికురాలును పనూయేలు కుమార్తెయునైన అన్న అను ఒక ప్రవక్త్రి యుండెను. ఆమె కన్యాత్వము మొదలు ఏడేండ్లు పెని మిటితో సంసారముచేసి బహుకాలము గడిచినదై,

36. Anna, a prophetess, was there at the Temple. She was from the family of Phanuel in the tribe of Asher. She was now very old. She had lived with her husband seven years

37. యెనుబది నాలుగు సంవత్సరములు విధవరాలైయుండి, దేవాల యము విడువక ఉపవాస ప్రార్థనలతో రేయింబగళ్లు సేవచేయుచుండెను.

37. before he died and left her alone. She was now 84 years old. Anna was always at the Temple; she never left. She worshiped God by fasting and praying day and night.

38. ఆమెకూడ ఆ గడియలోనే లోపలికి వచ్చి దేవుని కొనియాడి, యెరూషలేములొ విమోచనకొరకు కనిపెట్టుచున్నవారందరితో ఆయనను గూర్చి మాటలాడుచుండెను.
యెషయా 52:9

38. Anna was there when Joseph and Mary came to the Temple. She praised God and talked about Jesus to all those who were waiting for God to free Jerusalem.

39. అంతట వారు ప్రభువు ధర్మశాస్త్రము చొప్పున సమస్తము తీర్చిన పిమ్మట గలిలయ లోని నజరేతను తమ ఊరికి తిరిగి వెళ్లిరి.

39. Joseph and Mary finished doing all the things that the law of the Lord commanded. Then they went home to Nazareth, their own town in Galilee.

40. బాలుడు జ్ఞానముతో నిండుకొనుచు, ఎదిగి బలము పొందుచుండెను; దేవుని దయ ఆయనమీద నుండెను.

40. The little boy Jesus was developing into a mature young man, full of wisdom. God was blessing him.

41. పస్కాపండుగప్పుడు ఆయన తలిదండ్రులు ఏటేట యెరూషలేమునకు వెళ్లుచుండువారు.
నిర్గామకాండము 12:24-27, ద్వితియోపదేశకాండము 16:1-8

41. Every year Jesus' parents went to Jerusalem for the Passover festival.

42. ఆయన పండ్రెం డేండ్లవాడై యున్నప్పుడు ఆ పండుగ నాచ రించుటకై వాడుకచొప్పున వారు యెరూషలేమునకు వెళ్లిరి.

42. When Jesus was twelve years old, they went to the festival as usual.

43. ఆ దినములు తీరినతరువాత వారు తిరిగి వెళ్లుచుండగా బాలు డైన యేసు యెరూషలేములో నిలిచెను.

43. When the festival was over, they went home, but Jesus stayed in Jerusalem. His parents did not know about it.

44. ఆయన తలి దండ్రులు ఆ సంగతి ఎరుగక ఆయన సమూహములో ఉన్నాడని తలంచి, యొక దినప్రయాణము సాగి పోయి, తమ బంధువులలోను నెళవైనవారిలోను ఆయ నను వెదకుచుండిరి.

44. They traveled for a whole day thinking that Jesus was with them in the group. They began looking for him among their family and close friends,

45. ఆయన కనబడనందున ఆయనను వెదకుచు యెరూషలేమునకు తిరిగి వచ్చిరి.

45. but they did not find him. So they went back to Jerusalem to look for him there.

46. మూడు దినములైన తరువాత ఆయన దేవాలయములో బోధకుల మధ్య కూర్చుండి, వారి మాటలను ఆలకించుచు వారిని ప్రశ్నలడుగుచు ఉండగా చూచిరి.

46. After three days they found him. Jesus was sitting in the Temple area with the religious teachers, listening and asking them questions.

47. ఆయన మాటలు వినినవారందరు ఆయన ప్రజ్ఞకును ప్రత్యుత్తరములకును విస్మయ మొందిరి.

47. Everyone who heard him was amazed at his understanding and wise answers.

48. ఆయన తలిదండ్రులు ఆయనను చూచి మిక్కిలి ఆశ్చర్యపడిరి. ఆయన తల్లికుమారుడా, మమ్మును ఎందుకీలాగు చేసితివి? ఇదిగో నీ తండ్రియు నేనును దుఃఖపడుచు నిన్ను వెదకుచుంటిమని అయనతో చెప్పగా
యెషయా 52:14

48. When his parents saw him, they wondered how this was possible. And his mother said, "Son, why did you do this to us? Your father and I were very worried about you. We have been looking for you."

49. ఆయనమీరేల నన్ను వెదకుచుంటిరి? నేను నా తండ్రి పనులమీద నుండవలెనని మీరెరుగరా1 అని వారితో చెప్పెను;

49. Jesus said to them, "Why did you have to look for me? You should have known that I must be where my Father's work is. "

50. అయితే ఆయన తమతో చెప్పిన మాట వారు గ్రహింపలేదు.

50. But they did not understand the meaning of what he said to them.

51. అంతట ఆయన వారితో కూడ బయలుదేరి నజరేతునకు వచ్చి వారికి లోబడి యుండెను. ఆయన తల్లి ఈ సంగతులన్నిటిని తన హృద యములో భద్రము చేసికొనెను.

51. Jesus went with them to Nazareth and obeyed them. His mother was still thinking about all these things.

52. యేసు జ్ఞానమందును, వయస్సునందును, దేవుని దయయందును, మనుష్యుల దయ యందును వర్ధిల్లు చుండెను.
1 సమూయేలు 2:26, సామెతలు 3:4

52. As Jesus grew taller, he continued to grow in wisdom. God was pleased with him and so were the people who knew him.