Luke - లూకా సువార్త 2

1. ఆ దినములలో సర్వలోకమునకు ప్రజాసంఖ్య వ్రాయవలెనని కైసరు ఔగుస్తువలన ఆజ్ఞ ఆయెను.

1. And it came to pass in those days [that] a decree went out from Caesar Augustus that all the world should be registered.

2. ఇది కురేనియు సిరియదేశమునకు అధిపతియై యున్న ప్పుడు జరిగిన మొదటి ప్రజాసంఖ్య.

2. This census first took place while Quirinius was governing Syria.

3. అందరును ఆ సంఖ్యలో వ్రాయబడుటకు తమతమ పట్టణములకు వెళ్లిరి.

3. So all went to be registered, everyone to his own city.

4. యోసేపు దావీదు వంశములోను గోత్రములోను పుట్టినవాడు గనుక, తనకు భార్యగా ప్రధానము చేయబడి గర్భ వతియై యుండిన మరియతోకూడ ఆ సంఖ్యలో వ్రాయ బడుటకు

4. Joseph also went up from Galilee, out of the city of Nazareth, into Judea, to the city of David, which is called Bethlehem, because he was of the house and lineage of David,

5. గలిలయలోని నజరేతునుండి యూదయలోని బేత్లెహేమనబడిన దావీదు ఊరికి వెళ్లెను.

5. to be registered with Mary, his betrothed wife, who was with child.

6. వారక్కడ ఉన్నప్పుడు ఆమె ప్రసవదినములు నిండెను గనుక

6. So it was, that while they were there, the days were completed for her to be delivered.

7. తన తొలిచూలు కుమారుని కని, పొత్తిగుడ్డలతో చుట్టి, సత్రములో వారికి స్థలము లేనందున ఆయనను పశువుల తొట్టిలో పరుండబెట్టెను.

7. And she brought forth her firstborn Son, and wrapped Him in swaddling cloths, and laid Him in a manger, because there was no room for them in the inn.

8. ఆ దేశములో కొందరు గొఱ్ఱెల కాపరులు పొలములో ఉండి రాత్రివేళ తమ మందను కాచుకొను చుండగా

8. Now there were in the same country shepherds living out in the fields, keeping watch over their flock by night.

9. ప్రభువు దూత వారియొద్దకు వచ్చి నిలిచెను; ప్రభువు మహిమ వారిచుట్టు ప్రకాశించినందున, వారు మిక్కిలి భయపడిరి.

9. And behold, an angel of the Lord stood before them, and the glory of the Lord shone around them, and they were greatly afraid.

10. అయితే ఆ దూతభయ పడకుడి; ఇదిగో ప్రజలందరికిని కలుగబోవు మహా సంతోషకరమైన సువర్తమానము నేను మీకు తెలియజేయు చున్నాను;

10. Then the angel said to them, "Do not be afraid, for behold, I bring you good tidings of great joy which will be to all people.

11. దావీదు పట్టణమందు నేడు రక్షకుడు మీ కొరకు పుట్టి యున్నాడు, ఈయన ప్రభువైన క్రీస్తు

11. "For there is born to you this day in the city of David a Savior, who is Christ the Lord.

12. దానికిదే మీకానవాలు; ఒక శిశువు పొత్తిగుడ్డలతో చుట్ట బడి యొక తొట్టిలో పండుకొనియుండుట మీరు చూచెద రని వారితో చెప్పెను.

12. "And this [will be] the sign to you: You will find a Babe wrapped in swaddling cloths, lying in a manger."

13. వెంటనే పరలోక సైన్యసమూహము ఆ దూతతో కూడనుండి

13. And suddenly there was with the angel a multitude of the heavenly host praising God and saying:

14. సర్వోన్నతమైన స్థలములలో దేవునికి మహిమయు ఆయన కిష్టులైన మనుష్యులకు భూమిమీద సమాధానమును కలుగునుగాక అని దేవుని స్తోత్రము చేయుచుండెను.

14. "Glory to God in the highest, And on earth peace, goodwill toward men!"

15. ఆ దూతలు తమయొద్దనుండి పరలోకమునకు వెళ్లిన తరువాత ఆ గొఱ్ఱెల కాపరులుజరిగిన యీ కార్యమును ప్రభువు మనకు తెలియజేయించి యున్నాడు; మనము బేత్లెహేమువరకు వెళ్లి చూతము రండని యొకనితో నొకడు చెప్పుకొని

15. So it was, when the angels had gone away from them into heaven, that the shepherds said to one another, "Let us now go to Bethlehem and see this thing that has come to pass, which the Lord has made known to us."

16. త్వరగా వెళ్లి, మరియను యోసేపును తొట్టిలో పండుకొనియున్న శిశువును చూచిరి.

16. And they came with haste and found Mary and Joseph, and the Babe lying in a manger.

17. వారు చూచి, యీ శిశువునుగూర్చి తమతో చెప్పబడిన మాటలు ప్రచురము చేసిరి.

17. Now when they had seen [Him,] they made widely known the saying which was told them concerning this Child.

18. గొఱ్ఱెల కాపరులు తమతో చెప్పిన సంగతులనుగూర్చి విన్న వారందరు మిక్కిలి ఆశ్చర్యపడిరి.

18. And all those who heard [it] marveled at those things which were told them by the shepherds.

19. అయితే మరియ ఆ మాటలన్నియు తన హృదయములో తలపోసికొనుచు భద్రము చేసికొనెను.

19. But Mary kept all these things and pondered [them] in her heart.

20. అంతట ఆ గొఱ్ఱెల కాపరులు తమతో చెప్పబడినట్టుగా తాము విన్నవాటిని కన్నవాటినన్నిటినిగూర్చి దేవుని మహిమ పరచుచు స్తోత్రముచేయుచు తిరిగి వెళ్లిరి.

20. Then the shepherds returned, glorifying and praising God for all the things that they had heard and seen, as it was told them.

21. ఆ శిశువునకు సున్నతి చేయవలసిన యెనిమిదవ దినము వచ్చినప్పుడు, గర్భమందాయన పడకము నుపు దేవదూతచేత పెట్టబడిన యేసు2 అను పేరు వారు ఆయనకు పెట్టిరి.
ఆదికాండము 17:12, లేవీయకాండము 12:3

21. And when eight days were completed for the circumcision of the Child, His name was called JESUS, the name given by the angel before He was conceived in the womb.

22. మోషే ధర్మశాస్త్రముచొప్పున వారు తమ్మును శుద్ధి చేసికొను దినములు గడచినప్పుడు
లేవీయకాండము 12:6

22. Now when the days of her purification according to the law of Moses were completed, they brought Him to Jerusalem to present [Him] to the Lord

23. ప్రతి తొలిచూలు మగపిల్ల ప్రభువుకు ప్రతిష్ఠ చేయబడవలెను అని ప్రభువు ధర్మశాస్త్రమందు వ్రాయబడినట్టు ఆయ నను ప్రభువుకు ప్రతిష్ఠించుటకును,
నిర్గామకాండము 13:2, నిర్గామకాండము 13:12, నిర్గామకాండము 13:15

23. (as it is written in the law of the Lord, "Every male who opens the womb shall be called holy to the LORD"),

24. ప్రభువు ధర్మశాస్త్ర మందు చెప్పబడినట్టు గువ్వల జతనైనను రెండు పావురపు పిల్లలనైనను బలిగా సమర్పించుటకును, వారు ఆయనను యెరూషలేమునకు తీసికొనిపోయిరి.
లేవీయకాండము 5:11, లేవీయకాండము 12:8

24. and to offer a sacrifice according to what is said in the law of the Lord, "A pair of turtledoves or two young pigeons."

25. యెరూషలేము నందు సుమెయోనను ఒక మనుష్యుడుండెను. అతడు నీతి మంతుడును భక్తిపరుడునైయుండి, ఇశ్రాయేలుయొక్క ఆదరణకొరకు కనిపెట్టువాడు; పరిశుద్ధాత్మ అతనిమీద ఉండెను.
యెషయా 40:1, యెషయా 49:13

25. And behold, there was a man in Jerusalem whose name was Simeon, and this man was just and devout, waiting for the Consolation of Israel, and the Holy Spirit was upon him.

26. అతడు ప్రభువుయొక్క క్రీస్తును చూడక మునుపు మరణము పొందడని అతనికి పరిశుద్ధాత్మచేత బయలు పరచబడి యుండెను; ఆత్మవశుడై అతడు దేవాలయము లోనికి వచ్చెను.

26. And it had been revealed to him by the Holy Spirit that he would not see death before he had seen the Lord's Christ.

27. అంతట ధర్మశాస్త్రపద్ధతి చొప్పున ఆయన విషయమై జరిగించుటకు తలి దండ్రులు శిశువైన యేసును దేవాలయములోనికి తీసికొనివచ్చినప్పుడు

27. So he came by the Spirit into the temple. And when the parents brought in the Child Jesus, to do for Him according to the custom of the law,

28. అతడు తన చేతులలో ఆయనను ఎత్తికొని దేవుని స్తుతించుచు ఇట్లనెను

28. he took Him up in his arms and blessed God and said:

29. నాథా, యిప్పుడు నీ మాటచొప్పున సమాధాన ముతో నీ దాసుని పోనిచ్చుచున్నావు;

29. "Lord, now You are letting Your servant depart in peace, According to Your word;

30. అన్యజనులకు నిన్ను బయలుపరచుటకు వెలుగుగాను నీ ప్రజలైన ఇశ్రాయేలుకు మహిమగాను
యెషయా 40:5, యెషయా 52:10

30. For my eyes have seen Your salvation

31. నీవు సకల ప్రజలయెదుట సిద్ధపరచిన
యెషయా 40:5, యెషయా 52:10

31. Which You have prepared before the face of all peoples,

32. నీ రక్షణ నేనుకన్నులార చూచితిని.
యెషయా 25:7, యెషయా 42:6, యెషయా 46:13, యెషయా 49:6

32. A light to [bring] revelation to the Gentiles, And the glory of Your people Israel."

33. యోసేపును ఆయన తల్లియు ఆయననుగూర్చి చెప్ప బడిన మాటలను విని ఆశ్చర్యపడిరి.

33. And Joseph and His mother marveled at those things which were spoken of Him.

34. సుమెయోను వారిని దీవించిఇదిగో అనేక హృదయాలోచనలు బయలు పడునట్లు, ఇశ్రాయేలులో అనేకులు పడుటకును తిరిగి లేచుటకును వివాదాస్పదమైన గురుతుగా ఈయన నియ మింపబడియున్నాడు;
యెషయా 8:14-15

34. Then Simeon blessed them, and said to Mary His mother, "Behold, this [Child] is destined for the fall and rising of many in Israel, and for a sign which will be spoken against

35. మరియు నీ హృదయములోనికి ఒక ఖడ్గము దూసికొనిపోవునని ఆయన తల్లియైన మరి యతో చెప్పెను.

35. "(yes, a sword will pierce through your own soul also), that the thoughts of many hearts may be revealed."

36. మరియు ఆషేరు గోత్రికురాలును పనూయేలు కుమార్తెయునైన అన్న అను ఒక ప్రవక్త్రి యుండెను. ఆమె కన్యాత్వము మొదలు ఏడేండ్లు పెని మిటితో సంసారముచేసి బహుకాలము గడిచినదై,

36. Now there was one, Anna, a prophetess, the daughter of Phanuel, of the tribe of Asher. She was of a great age, and had lived with a husband seven years from her virginity;

37. యెనుబది నాలుగు సంవత్సరములు విధవరాలైయుండి, దేవాల యము విడువక ఉపవాస ప్రార్థనలతో రేయింబగళ్లు సేవచేయుచుండెను.

37. and this woman [was] a widow of about eighty-four years, who did not depart from the temple, but served [God] with fastings and prayers night and day.

38. ఆమెకూడ ఆ గడియలోనే లోపలికి వచ్చి దేవుని కొనియాడి, యెరూషలేములొ విమోచనకొరకు కనిపెట్టుచున్నవారందరితో ఆయనను గూర్చి మాటలాడుచుండెను.
యెషయా 52:9

38. And coming in that instant she gave thanks to the Lord, and spoke of Him to all those who looked for redemption in Jerusalem.

39. అంతట వారు ప్రభువు ధర్మశాస్త్రము చొప్పున సమస్తము తీర్చిన పిమ్మట గలిలయ లోని నజరేతను తమ ఊరికి తిరిగి వెళ్లిరి.

39. So when they had performed all things according to the law of the Lord, they returned to Galilee, to their [own] city, Nazareth.

40. బాలుడు జ్ఞానముతో నిండుకొనుచు, ఎదిగి బలము పొందుచుండెను; దేవుని దయ ఆయనమీద నుండెను.

40. And the Child grew and became strong in spirit, filled with wisdom; and the grace of God was upon Him.

41. పస్కాపండుగప్పుడు ఆయన తలిదండ్రులు ఏటేట యెరూషలేమునకు వెళ్లుచుండువారు.
నిర్గామకాండము 12:24-27, ద్వితియోపదేశకాండము 16:1-8

41. His parents went to Jerusalem every year at the Feast of the Passover.

42. ఆయన పండ్రెం డేండ్లవాడై యున్నప్పుడు ఆ పండుగ నాచ రించుటకై వాడుకచొప్పున వారు యెరూషలేమునకు వెళ్లిరి.

42. And when He was twelve years old, they went up to Jerusalem according to the custom of the feast.

43. ఆ దినములు తీరినతరువాత వారు తిరిగి వెళ్లుచుండగా బాలు డైన యేసు యెరూషలేములో నిలిచెను.

43. When they had finished the days, as they returned, the Boy Jesus lingered behind in Jerusalem. And Joseph and His mother did not know [it;]

44. ఆయన తలి దండ్రులు ఆ సంగతి ఎరుగక ఆయన సమూహములో ఉన్నాడని తలంచి, యొక దినప్రయాణము సాగి పోయి, తమ బంధువులలోను నెళవైనవారిలోను ఆయ నను వెదకుచుండిరి.

44. but supposing Him to have been in the company, they went a day's journey, and sought Him among [their] relatives and acquaintances.

45. ఆయన కనబడనందున ఆయనను వెదకుచు యెరూషలేమునకు తిరిగి వచ్చిరి.

45. So when they did not find Him, they returned to Jerusalem, seeking Him.

46. మూడు దినములైన తరువాత ఆయన దేవాలయములో బోధకుల మధ్య కూర్చుండి, వారి మాటలను ఆలకించుచు వారిని ప్రశ్నలడుగుచు ఉండగా చూచిరి.

46. Now so it was [that] after three days they found Him in the temple, sitting in the midst of the teachers, both listening to them and asking them questions.

47. ఆయన మాటలు వినినవారందరు ఆయన ప్రజ్ఞకును ప్రత్యుత్తరములకును విస్మయ మొందిరి.

47. And all who heard Him were astonished at His understanding and answers.

48. ఆయన తలిదండ్రులు ఆయనను చూచి మిక్కిలి ఆశ్చర్యపడిరి. ఆయన తల్లికుమారుడా, మమ్మును ఎందుకీలాగు చేసితివి? ఇదిగో నీ తండ్రియు నేనును దుఃఖపడుచు నిన్ను వెదకుచుంటిమని అయనతో చెప్పగా
యెషయా 52:14

48. So when they saw Him, they were amazed; and His mother said to Him, "Son, why have You done this to us? Look, Your father and I have sought You anxiously."

49. ఆయనమీరేల నన్ను వెదకుచుంటిరి? నేను నా తండ్రి పనులమీద నుండవలెనని మీరెరుగరా1 అని వారితో చెప్పెను;

49. And He said to them, "Why did you seek Me? Did you not know that I must be about My Father's business?"

50. అయితే ఆయన తమతో చెప్పిన మాట వారు గ్రహింపలేదు.

50. But they did not understand the statement which He spoke to them.

51. అంతట ఆయన వారితో కూడ బయలుదేరి నజరేతునకు వచ్చి వారికి లోబడి యుండెను. ఆయన తల్లి ఈ సంగతులన్నిటిని తన హృద యములో భద్రము చేసికొనెను.

51. Then He went down with them and came to Nazareth, and was subject to them, but His mother kept all these things in her heart.

52. యేసు జ్ఞానమందును, వయస్సునందును, దేవుని దయయందును, మనుష్యుల దయ యందును వర్ధిల్లు చుండెను.
1 సమూయేలు 2:26, సామెతలు 3:4

52. And Jesus increased in wisdom and stature, and in favor with God and men.