Acts - అపొ. కార్యములు 7

1. ప్రధానయాజకుడుఈ మాటలు నిజమేనా అని అడిగెను.

1. The high priest asked Stephen, "Are they telling the truth about you?"

2. అందుకు స్తెఫను చెప్పినదేమనగాసహోదరు లారా, తండ్రులారా, వినుడి. మన పితరుడైన అబ్రాహాము హారానులో కాపురముండక మునుపు మెసొపొతమియలో ఉన్నప్పుడు మహిమగల దేవుడ
కీర్తనలు 29:3

2. Stephen answered: Friends, listen to me. Our glorious God appeared to our ancestor Abraham while he was still in Mesopotamia, before he had moved to Haran.

3. నీవు నీ దేశమును నీ స్వజనమును విడిచి బయలుదేరి, నేను నీకు చూపింపబోవు దేశమునకు రమ్మని అతనితో చెప్పెను.
ఆదికాండము 12:1, ఆదికాండము 48:4

3. God told him, "Leave your country and your relatives and go to a land that I will show you."

4. అప్పుడతడు కల్దీయుల దేశమును విడిచిపోయి హారానులో కాపురముండెను. అతని తండ్రి చనిపోయిన తరువాత, అక్కడ నుండి మీరిప్పుడు కాపురమున్న యీ దేశమందు నివసించుటకై దేవు
ఆదికాండము 12:5

4. Then Abraham left the land of the Chaldeans and settled in Haran. After his father died, Abraham came and settled in this land where you now live.

5. ఆయన ఇందులో అతనికి పాదము పట్టునంత భూమినైనను స్వాస్థ్యముగా ఇయ్యక, అతనికి కుమారుడు లేనప్పుడు అతనికిని, అతని తరువాత అతని సంతానమునకును దీనిని స్వాధీనపరతునని అతనికి వాగ్దానము చేసెను.
ఆదికాండము 13:15, ఆదికాండము 15:18, ఆదికాండము 16:1, ఆదికాండము 17:8, ఆదికాండము 48:4, ఆదికాండము 24:7, ద్వితియోపదేశకాండము 2:5, ద్వితియోపదేశకాండము 11:5, ద్వితియోపదేశకాండము 32:49

5. God didn't give him any part of it, not even a square foot. But God did promise to give it to him and his family forever, even though Abraham didn't have any children.

6. అయితే దేవుడు అతని సంతానము అన్యదేశమందు పరవాసు లగుదురనియు, ఆ దేశస్థులు నన్నూరు సంవత్సరముల మట్టుకు వారిని దాస్యమునకు లోపరుచుకొని బాధ పెట్టుదురనియు చెప్పెన
ఆదికాండము 15:13-14, నిర్గామకాండము 2:22

6. God said that Abraham's descendants would live for a while in a foreign land. There they would be slaves and would be mistreated four hundred years.

7. మరియు దేవుడుఏ జనము నకు వారు దాసులై యుందురో ఆ జనమును నేను విమర్శ చేయుదుననియు, ఆ తరువాత వారు వచ్చి ఈ చోటనన్ను సేవింతురనియు చెప్పెను.
ఆదికాండము 15:14, నిర్గామకాండము 3:12

7. But he also said, "I will punish the nation that makes them slaves. Then later they will come and worship me in this place."

8. మరియు ఆయన సున్నతి విషయమైన నిబంధన అతని కనుగ్రహించెను. అతడు ఇస్సాకును కని ఆ నిబంధన చొప్పున ఎనిమిదవ దినమందు అత నికి సున్నతిచేసెను; ఇస్సాకు యాకోబును యాకోబు పన్నిద్దరు గోత్రకర్తలను కని వారికి సున్నతి చేసిరి.
ఆదికాండము 17:10-11, ఆదికాండము 21:4

8. God said to Abraham, "Every son in each family must be circumcised to show that you have kept your agreement with me." So when Isaac was eight days old, Abraham circumcised him. Later, Isaac circumcised his son Jacob, and Jacob circumcised his twelve sons.

9. ఆ గోత్రకర్తలు మత్సరపడి, యోసేపును ఐగుప్తులోనికి పోవుటకు అమ్మివేసిరిగాని, దేవుడతనికి తోడైయుండి అతని శ్రమలన్నిటిలోనుండి తప్పించి
ఆదికాండము 37:11, ఆదికాండము 37:28, ఆదికాండము 39:2-3, ఆదికాండము 39:21, ఆదికాండము 45:4

9. These men were our ancestors. Joseph was also one of our famous ancestors. His brothers were jealous of him and sold him as a slave to be taken to Egypt. But God was with him

10. దయను జ్ఞానమును ఐగుప్తు రాజైన ఫరోయెదుట అతనికి అను గ్రహించినందున ఫరో ఐగుప్తునకును తన యింటికంతటికిని అతనిని అధిపతిగా నియమించెను.
ఆదికాండము 41:40, ఆదికాండము 41:43, ఆదికాండము 41:46, కీర్తనలు 105:21

10. and rescued him from all his troubles. God made him so wise that the Egyptian king Pharaoh thought highly of him. The king even made Joseph governor over Egypt and put him in charge of everything he owned.

11. తరువాత ఐగుప్తు దేశమంతటికిని కనాను దేశమంతటికిని కరవును బహు శ్రమయువచ్చెను గనుక మన పితరులకు ఆహారము లేకపోయెను.
ఆదికాండము 41:54-55, ఆదికాండము 42:5

11. Everywhere in Egypt and Canaan the grain crops failed. There was terrible suffering, and our ancestors could not find enough to eat.

12. ఐగుప్తులో ధాన్యము కలదని యాకోబు విని, మన పితరులను అక్కడికి మొదటి సారి పంపెను.
ఆదికాండము 42:2

12. But when Jacob heard that there was grain in Egypt, he sent our ancestors there for the first time.

13. వారు రెండవసారి వచ్చినప్పుడు యోసేపు తన అన్నదమ్ములకు తన్ను తెలియజేసి కొనెను; అప్పుడు యోసేపు యొక్క వంశము ఫరోకు తెలియవచ్చెను.
ఆదికాండము 45:1, ఆదికాండము 45:3, ఆదికాండము 45:16

13. It was on their second trip that Joseph told his brothers who he was, and Pharaoh learned about Joseph's family.

14. యోసేపు తన తండ్రియైన యాకోబును తన స్వజనులందరిని పిలువనంపెను; వారు డెబ్బదియయిదు గురు
ఆదికాండము 45:9-11, ఆదికాండము 45:18-19, నిర్గామకాండము 1:5, ద్వితియోపదేశకాండము 10:22

14. Joseph sent for his father and his relatives. In all, there were seventy-five of them.

15. యాకోబు ఐగుప్తునకు వెళ్లెను; అక్కడ అతడును మన పితరులును చనిపోయి అక్కడ నుండి షెకెమునకు తేబడి,
ఆదికాండము 45:5-6, ఆదికాండము 49:33, నిర్గామకాండము 1:6

15. His father went to Egypt and died there, just as our ancestors did.

16. షెకెములోని హమోరు కుమారులయొద్ద అబ్రా హాము వెలయిచ్చికొనిన సమాధిలో ఉంచబడిరి.
ఆదికాండము 23:16-17, ఆదికాండము 33:19, ఆదికాండము 49:29-30, ఆదికాండము 50:13, యెహోషువ 24:32

16. Later their bodies were taken back to Shechem and placed in the tomb that Abraham had bought from the sons of Hamor.

17. అయితే దేవుడు అబ్రాహామునకు అనుగ్రహించిన వాగ్దాన కాలము సమీపించినకొలది ప్రజలు ఐగుప్తులో విస్తారముగా వృద్ధి పొందిరి. తుదకు యోసేపును ఎరుగని వేరొకరాజు ఐగుప్తును ఏలనారంభి
నిర్గామకాండము 1:7-8

17. Finally, the time came for God to do what he had promised Abraham. By then the number of our people in Egypt had greatly increased.

18. ఇతడు మన వంశస్థుల యెడల కపటముగా ప్రవర్తించి
నిర్గామకాండము 1:7-8

18. Another king was ruling Egypt, and he didn't know anything about Joseph.

19. తమ శిశువులు బ్రదుకకుండ వారిని బయట పారవేయవలెనని మన పితరులను బాధ పెట్టెను.
నిర్గామకాండము 1:9-10, నిర్గామకాండము 1:18, నిర్గామకాండము 1:22

19. He tricked our ancestors and was cruel to them. He even made them leave their babies outside, so they would die.

20. ఆ కాలమందు మోషే పుట్టెను. అతడు దివ్యసుందరుడై తన తండ్రి యింట మూడు నెలలు పెంచ బడెను.
నిర్గామకాండము 2:2

20. During this time Moses was born. He was a very beautiful child, and for three months his parents took care of him in their home.

21. తరువాత అతడు బయట పారవేయబడినప్పుడు ఫరో కుమార్తె అతనిని తీసికొని తన కుమారునిగా పెంచు కొనెను.
నిర్గామకాండము 2:5, నిర్గామకాండము 2:10

21. Then when they were forced to leave him outside, the king's daughter found him and raised him as her own son.

22. మోషే ఐగుప్తీయుల సకల విద్యలను అభ్యసించి, మాటలయందును కార్యములయందును ప్రవీణుడై యుండెను.

22. Moses was given the best education in Egypt. He was a strong man and a powerful speaker.

23. అతనికి నలువది ఏండ్లు నిండవచ్చినప్పుడు ఇశ్రాయేలీయులైన తన సహోదరులను చూడవలెనన్న బుద్ధి పుట్టెను.
నిర్గామకాండము 2:11

23. When Moses was forty years old, he wanted to help the Israelites because they were his own people.

24. అప్పుడు వారిలో ఒకడు అన్యాయము ననుభవించుట అతడు చూచి, వానిని రక్షించి బాధపడినవాని పక్షమున ఐగుప్తీయుని చంపి ప్రతికారముచేసెను.
నిర్గామకాండము 2:12

24. One day he saw an Egyptian mistreating one of them. So he rescued the man and killed the Egyptian.

25. తన ద్వారా తన సహోదరులకు దేవుడు రక్షణ దయచేయుచున్న సంగతి వారు గ్రహింతురని అతడు తలంచెను గాని వారు గ్రహింపరైరి.

25. Moses thought the rest of his people would realize that God was going to use him to set them free. But they didn't understand.

26. మరునాడు ఇద్దరు పోట్లాడుచుండగా అతడు వారిని చూచి అయ్యలారా, మీరు సహోదరులు; మీరెందుకు ఒకనికొకడు అన్యాయము చేసికొనుచున్నారని చెప్పి వారిని సమాధానపరచ జూచెను.

26. The next day Moses saw two of his own people fighting, and he tried to make them stop. He said, "Men, you are both Israelites. Why are you so cruel to each other?"

27. అయినను తన పొరుగువానికి అన్యాయము చేసినవాడుమా మీద అధికారినిగాను తీర్పరినిగాను నిన్ను నియమించిన వాడెవడు?
నిర్గామకాండము 2:13-14

27. But the man who had started the fight pushed Moses aside and asked, "Who made you our ruler and judge?

28. నీవు నిన్న ఐగుప్తీయుని చంపినట్టు నన్నును చంపదలచియున్నావా అని అతనిని త్రోసివేసెను.
నిర్గామకాండము 2:13-14

28. Are you going to kill me, just as you killed that Egyptian yesterday?"

29. మోషే ఆ మాట విని పారిపోయి మిద్యాను దేశములో పరదేశియైయుండి, అక్కడ ఇద్దరు కుమారులను కనెను.
నిర్గామకాండము 2:15-22, నిర్గామకాండము 18:3-4

29. When Moses heard this, he ran away to live in the country of Midian. His two sons were born there.

30. నలువది ఏండ్లయిన పిమ్మట సీనాయి పర్వతారణ్యమందు ఒక పొదలోని అగ్నిజ్వాలలో ఒక దేవదూత అతనికగపడెను.
నిర్గామకాండము 3:1, నిర్గామకాండము 3:2-3

30. Forty years later, an angel appeared to Moses from a burning bush in the desert near Mount Sinai.

31. మోషే చూచి ఆ దర్శనము నకు ఆశ్చర్యపడి దాని నిదానించి చూచుటకు దగ్గరకు రాగా
నిర్గామకాండము 3:2-3

31. Moses was surprised by what he saw. He went closer to get a better look, and the Lord said,

32. నేను నీ పితరుల దేవుడను, అబ్రాహాము ఇస్సాకు యాకోబుల దేవుడను అని ప్రభువు వాక్కు వినబడెను గనుక మోషే వణకి, నిదానించి చూచుటకు తెగింప లేదు.

32. "I am the God who was worshiped by your ancestors, Abraham, Isaac, and Jacob." Moses started shaking all over and didn't dare to look at the bush.

33. అందుకు ప్రభువునీ చెప్పులు విడువుము; నీవు నిలిచియున్నచోటు పరిశుద్ధభూమి.
నిర్గామకాండము 3:5

33. The Lord said to him, "Take off your sandals. The place where you are standing is holy.

34. ఐగుప్తులో నున్న నా ప్రజల దురవస్థను నేను నిదానించి చూచితిని; వారి మూలుగు వింటిని; వారిని విడిపించుటకు దిగివచ్చి యున్నాను; రమ్ము, నేనిప్పుడు నిన్ను ఐగుప్తునకు పంపుదునని అతనితో చెప్పెను.
నిర్గామకాండము 2:24, నిర్గామకాండము 3:7-10

34. With my own eyes I have seen the suffering of my people in Egypt. I have heard their groans and have come down to rescue them. Now I am sending you back to Egypt."

35. అధికారినిగాను తీర్పరినిగాను నిన్ను నియమించినవాడెవడని వారు నిరాకరించిన యీ మోషేను అతనికి పొదలో కనబడిన దేవదూత ద్వారా దేవుడు అధికారిని గాను విమోచకునిగాను నియమించి పంపెను
నిర్గామకాండము 2:14, నిర్గామకాండము 3:2

35. This was the same Moses that the people rejected by saying, "Who made you our leader and judge?" God's angel had spoken to Moses from the bush. And God had even sent the angel to help Moses rescue the people and be their leader.

36. ఇతడు ఐగుప్తులోను ఎఱ్ఱసముద్రములోను నలువది ఏండ్లు అరణ్యములోను మహత్కార్యములను సూచక క్రియలను చేసి వారిని తోడుకొని వచ్చెను.
నిర్గామకాండము 7:3, నిర్గామకాండము 14:21, సంఖ్యాకాండము 14:33

36. In Egypt and at the Red Sea and in the desert, Moses rescued the people by working miracles and wonders for forty years.

37. నావంటి యొక ప్రవక్తను దేవుడు మీ సహోదరు లలో మీకు పుట్టించును అని ఇశ్రాయేలీయులతో చెప్పిన మోషే యితడే.
ద్వితియోపదేశకాండము 18:15-18

37. Moses is the one who told the people of Israel, "God will choose one of your people to be a prophet, just as he chose me."

38. సీనాయి పర్వతముమీద తనతో మాటలాడిన దేవదూతతోను మన పితరులతోను అరణ్యములోని సంఘమందు ఉండి మనకిచ్చుటకు జీవవాక్యములను తీసికొనినవాడితడే.
నిర్గామకాండము 19:1-6, నిర్గామకాండము 20:1-17, నిర్గామకాండము 23:20-21, ద్వితియోపదేశకాండము 5:4-22, ద్వితియోపదేశకాండము 9:10-11

38. Moses brought our people together in the desert, and the angel spoke to him on Mount Sinai. There he was given these life-giving words to pass on to us.

39. ఇతనికి మన పితరులు లోబడనొల్లక యితనిని త్రోసివేసి, తమ హృదయములలో ఐగుప్తునకు పోగోరిన వారై
సంఖ్యాకాండము 14:3-4, నిర్గామకాండము 19:1-6, నిర్గామకాండము 20:1-17, నిర్గామకాండము 23:20-21

39. But our ancestors refused to obey Moses. They rejected him and wanted to go back to Egypt.

40. మాకు ముందు నడుచునట్టి దేవతలను మాకు చేయుము; ఐగుప్తు దేశములోనుండి మనలను తోడుకొని వచ్చిన యీ మోషే యేమాయెనో మాకు తెలియదని అహరోనుతో అనిరి.
నిర్గామకాండము 32:1, నిర్గామకాండము 32:23

40. The people said to Aaron, "Make some gods to lead us! Moses led us out of Egypt, but we don't know what's happened to him now."

41. ఆ దినములలో వారొక దూడను చేసికొని ఆ విగ్రహమునకు బలి నర్పించి, తమ చేతులతో నిర్మించిన వాటియందు ఉల్లసించిరి.
నిర్గామకాండము 32:4-6

41. Then they made an idol in the shape of a calf. They offered sacrifices to the idol and were pleased with what they had done.

42. అందుకు దేవుడు వారికి విము ఖుడై ఆకాశసైన్యమును సేవించుటకు వారిని విడిచిపెట్టెను. ఇందుకు ప్రమాణముగా ప్రవక్తల గ్రంథమందు ఈలాగు వ్రాయబడియున్నది.ఇశ్రాయేలు ఇంటివారలారామీర
యిర్మియా 7:18, యిర్మియా 8:2, యిర్మియా 19:13, ఆమోసు 5:25-26

42. God turned his back on his people and left them. Then they worshiped the stars in the sky, just as it says in the Book of the Prophets, "People of Israel, you didn't offer sacrifices and offerings to me during those forty years in the desert.

43. మీరు పూజించుటకు చేసికొనిన ప్రతిమలైన మొలొకు గుడారమును రొంఫాయను దేవతయొక్క నక్షత్రమును మోసికొని పోతిరి గనుక బబులోను ఆవలికి మిమ్మును కొనిపోయెదను.
ఆమోసు 5:25-26

43. Instead, you carried the tent where the god Molech is worshiped, and you took along the star of your god Rephan. You made those idols and worshiped them. So now I will have you carried off beyond Babylonia."

44. అతడు చూచిన మాదిరిచొప్పున దాని చేయవలెనని మోషేతో చెప్పినవాడు ఆజ్ఞాపించిన ప్రకారము, సాక్ష్యపుగుడారము అరణ్యములో మన పితరులయొద్ద ఉండెను.
నిర్గామకాండము 25:1-40, నిర్గామకాండము 25:40, నిర్గామకాండము 27:21, సంఖ్యాకాండము 1:50

44. The tent where our ancestors worshiped God was with them in the desert. This was the same tent that God had commanded Moses to make. And it was made like the model that Moses had seen.

45. మన పితరులు తమ పెద్దలచేత దానిని తీసికొనిన వారై, దేవుడు తమ యెదుటనుండి వెళ్లగొట్టిన జనములను వారు స్వాధీనపరచుకొన్నప్పుడు, యెహోషువతోకూడ ఈ దేశములోనికి దానిని తీసికొనివచ్చిరి. అది దావీదు దినములవరకు ఉండెను.
ఆదికాండము 48:4, ఆదికాండము 24:7, ద్వితియోపదేశకాండము 2:5, ద్వితియోపదేశకాండము 11:5, యెహోషువ 3:14-17, యెహోషువ 18:1, యెహోషువ 23:9, యెహోషువ 24:18, 2 సమూయేలు 7:2-16, 1 రాజులు 8:17-18, 1 దినవృత్తాంతములు 17:1-14, 2 దినవృత్తాంతములు 6:7-8, కీర్తనలు 132:5

45. Later it was given to our ancestors, and they took it with them when they went with Joshua. They carried the tent along as they took over the land from those people that God had chased out for them. Our ancestors used this tent until the time of King David.

47. And it was finally King Solomon who built a house for God.

48. అయినను ఆకాశము నా సింహాసనము భూమి నా పాదపీఠము మీరు నాకొరకు ఏలాటి మందిరము కట్టుదురు?నా విశ్రాంతి స్థలమేది?

48. But the Most High God doesn't live in houses made by humans. It is just as the prophet said, when he spoke for the Lord,

49. ఇవన్నియు నా హస్తకృతములు కావా? అని ప్రభువు చెప్పుచున్నాడు
యెషయా 66:1-2

49. "Heaven is my throne, and the earth is my footstool. What kind of house will you build for me? In what place will I rest?

50. అని ప్రవక్త పలికిన ప్రకారము సర్వోన్నతుడు హస్త కృతాలయములలో నివసింపడు.
యెషయా 66:1-2

50. I have made everything."

51. ముష్కరులారా, హృదయములను చెవులను దేవుని వాక్యమునకు లోపరచనొల్లనివారలారా, మీ పితరులవలె మీరును ఎల్లప్పుడు పరిశుద్ధాత్మను ఎదిరించుచున్నారు.
నిర్గామకాండము 32:9, నిర్గామకాండము 33:3-5, లేవీయకాండము 26:41, సంఖ్యాకాండము 27:14, యెషయా 63:10, యిర్మియా 6:10, యిర్మియా 9:26

51. You stubborn and hardheaded people! You are always fighting against the Holy Spirit, just as your ancestors did.

52. మీ పితరులు ప్రవక్తలలో ఎవనిని హింసింపక యుండిరి? ఆ నీతిమంతుని రాకనుగూర్చి ముందు తెలిపినవారిని చంపిరి. ఆయనను మీరు ఇప్పుడు అప్పగించి హత్య చేసినవారైతిరి.
2 దినవృత్తాంతములు 36:16

52. Is there one prophet that your ancestors didn't mistreat? They killed the prophets who told about the coming of the One Who Obeys God. And now you have turned against him and killed him.

53. దేవదూతల ద్వారా నియమింపబడిన ధర్మశాస్త్రమును మీరు పొందితిరిగాని దానిని గైకొనలేదని చెప్పెను.

53. Angels gave you God's Law, but you still don't obey it.

54. వారీ మాటలు విని కోపముతో మండిపడి అతనిని చూచి పండ్లుకొరికిరి.
యోబు 16:9, కీర్తనలు 35:16, కీర్తనలు 37:12, కీర్తనలు 112:10

54. When the council members heard Stephen's speech, they were angry and furious.

55. అయితే అతడు పరిశుద్ధాత్మతో నిండుకొనినవాడై ఆకాశమువైపు తేరిచూచి, దేవుని మహిమను యేసు దేవుని కుడిపార్శ్వమందు నిలిచి యుండుటను చూచి

55. But Stephen was filled with the Holy Spirit. He looked toward heaven, where he saw our glorious God and Jesus standing at his right side.

56. ఆకాశము తెరవబడుటయు, మనుష్యకుమారుడు దేవుని కుడిపార్శ్వమందు నిలిచి యుండుటయు చూచుచున్నానని చెప్పెను.

56. Then Stephen said, "I see heaven open and the Son of Man standing at the right side of God!"

57. అప్పుడు వారు పెద్ద కేకలువేసి చెవులు మూసికొని యేకముగా అతనిమీదపడి

57. The council members shouted and covered their ears. At once they all attacked Stephen

58. పట్టణపు వెలుపలికి అతనిని వెళ్లగొట్టి, రాళ్లు రువి్వ చంపిరి. సాక్షులు సౌలు అను ఒక ¸యవనుని పాదములయొద్ద తమ వస్త్రములు పెట్టిరి.

58. and dragged him out of the city. Then they started throwing stones at him. The men who had brought charges against him put their coats at the feet of a young man named Saul.

59. ప్రభువును గూర్చి మొరపెట్టుచుయేసు ప్రభువా, నా ఆత్మను చేర్చుకొనుమని స్తెఫను పలుకుచుండగా వారు అతనిని రాళ్లతో కొట్టిరి.
కీర్తనలు 31:5

59. As Stephen was being stoned to death, he called out, "Lord Jesus, please welcome me!"

60. అతడు మోకాళ్లూని ప్రభువా, వారిమీద ఈ పాపము మోపకుమని గొప్ప శబ్దముతో పలికెను; ఈ మాట పలికి నిద్రించెను. సౌలు అతని చావునకు సమ్మతించెను.

60. He knelt down and shouted, "Lord, don't blame them for what they have done." Then he died.